दोन झेन कथा

गेल्या दोन - चार दिवसात काही कारणांनी झेन बुद्धपंथातल्या दोन गोष्टी वाचनात आल्या. या पंथातल्या गोष्टी तशा छोट्याशाच असतात, पण खूप काही शिकवणाऱ्या असतात.  मला आवडलेल्या दोन गोष्टी आज तुमच्याबरोबर शेअर करतोय. तुम्ही कदाचित आधीच वाचल्या असतील.

१. 

प्रचंड थंडी पडली होती. एक भिक्षू झोपडीच्या बाहेर शेकोटी करून शेकत बसला होता. समोरून एक वाटसरू चालत चालला होता. शेकोटी पेटलीय पाहून थोडा वेळ शेकायच्या इराद्याने तिथे येऊन बसला. काही वेळाने त्याने पाहिले की शेकोटीत लाकूड म्हणून जे घातले होते, ती एक बुद्धाची मूर्ती होती. वाटसरू भडकलाच. तो त्या भिक्षूवर ओरडला,

"अरे पाप्या, हे काय करतोयस?"

"लाकडातून बुद्धाला मुक्त करतोय." भिक्षू शांतपणे म्हणाला.

"अरे मूर्खा, बुद्ध काय असा लाकडात असतो का?"

"नाही ना? मग ते लाकूड जाळण्यात पाप कसलं?"

२.
एक माणूस आपल्या मुलाला शिकण्यासाठी बुद्ध मठात पाठवायचं ठरवतो व त्याला घेऊन मठात येतो. हा मठ व त्यातील गुरु खूप नावाजलेले होते. मठात आल्यावर बघतो तर काय? सगळे शिष्य आपापली कामं किंवा अभ्यास करत होते. गुरुंचेही काही स्वतःचे वाचन चालू होते. त्या माणसाची अपेक्षा होती की वर्ग चालू असतील, गुरु काही शिकवत असतील. इथे काहीतरी वेगळेच दिसत होते. शिष्यांनी जर सगळं स्वतःहूनच करायचं असेल तर ह्या गुरुचं इथे काय काम? असा त्याला प्रश्न पडला. नाराज होऊन तो परत जायला निघाला. गुरूंच्या ते लक्षात आले. त्यांनी त्या माणसाला थांबवलं व बाहेर बागेत घेऊन आले.

त्यांनी एका तरुण, उत्साही शिष्याला बोलावलं व समोरच्या उंच, सरळसोट झाडावर न थांबता चढून, उतरायला सांगितलं. कुणा पाहुण्यांसमोर गुरूंनी काही करायला सांगितलंय म्हणल्यावर तो शिष्य चपळाईने सरासरा चढून गेला व तितक्याच चपळाईने उतरू लागला. त्या माणसाचा जीव वरखाली होत होता. पण गुरु मात्र शांत होते. शिष्य शेवटच्या फांदीपर्यंत पोचला आणि आता खाली उडी मारणार, तितक्यात गुरु म्हणाले, थांब, जरा खाली बघ आणि मग उडी मार. शिष्याने थांबून पाहीले तर एक काटेरी फांदी पडली होती. फांदी दिसल्यावर त्याने जपून थोडी पलीकडे उडी मारली. गुरूंनी त्याची पाठ थोपटली व त्याला जायला सांगितले.

त्या माणसाकडे वळून त्यांनी विचारलं, आमचं काम काय आहे ते लक्षात आलं ना...?


मला वाटतं ह्या दोन गोष्टींवर बाकी काहीही भाष्य करायची आवश्यकता नाहीये.



© chamanchidi.blogspot.com